پژواک
پژواک،بازتابش صوتی است که به گوش شنونده می رسد
وشخص می تواند آن راتشخیص دهد.ممکن است بازتابش از روی یک مانع صورت گیرد ویک
بارشنیده شودیا آن که صوت منبع به مانع های مختلف برخورد کرده وازهریک بازتابش شده
وجداگانه به گوش برسد.اگربازه ی زمانی دوصوتی که به گوش می رسد،بیش از یک دهم
ثانیه باشد،انسان می توانددوصوت رامجزای ازیکدیگر تشخیص دهد.اگراین مدت کمتر ازیک
دهم ثانیه باشد،یک صوت کشیده خواهیم شنید.یک دهم ثانیه رازمان ثبات تاثرات سمعی می نامند
ومنظور آن است که پس ازقطع صدا،حدود یک دهم ثانیه اثرآن درگوش موجوداست.اگردرهمین
مدت صوت دیگری به گوش برسد شخص نمی توانددوصداراجداازهم تشخیص دهد.
مثال :کمترین فاصله ی یک دیواربلندازیک فردچه
قدرباشدتااین فردپژواک صدای خودراتشخیص دهد؟(سرعت صوت 340متربرثانیه)
X=340 ×0/1=34
زمان تشخیص دوصوت ازیکدیگربیش ازیک دهم ثانیه است ودراین
مدت صوت مسافت 34متررا 1734÷2=
می پیماید.(رفت وبرگشت )
نتیجه:درسالن هایی که طول آن بیش از17متراست
پژواک صوت ،مزاحم سخنران وشنوندگان است وباید مانع ازبازتابش صوت شده برای جذب صوت
،دیوارها راگچ بری کرده،باپرده می پوشانندیا آن که ازپوشش های مخصوصی به نام
آکوستیک استفاده می کنند.درسالن هاوخانه های خالی صدا می پیچد ولی وجود فرش ووسایل
خانه سبب می شود که صداجذب شود. (آکوستیک
یعنی جذب کننده صوت )
اندازه گیری سرعت صوت در آب
درسال 1206خورشیدی 1827میلادی برای نخستین
بار،سرعت صوت در آب اندازه گیری شداین سنجش دردریاچه ی ژنو به این روش انجام شد
.دوقایق به فاصله ی13487مترازیکدیگر قرارداشتند.یک زنگ بزرگ رابه بدنه ی یکی
ازقایق هادرآب آویختند.موقعی که چکش بزرگی ،به این زنگ برخوردمی کردمقداری باروت
نیزکه برروی قایق قرارداشت،منفجرمی شدواین ترتیب صوت درآب ونوردرهوا،همزمان
تولیدمی شد.ناظری که درقایق دیگرنشسته بود،درموقع دیدن نور،مبدأزمان رامشخص می کرد.موقعی
که به وسیله گوشی بزرگ،صدارا
ازطریق آب می شنید.زمان آن رانیز می نوشت.زمان
بین دیدن نوروشنیدن صوت دراین آزمایش 4/9ثانیه بود.
باتقسیم فاصله دوقایق برزمان انتقال صوت،سرعت
صوت درآب به دست آمد،که برابر1435متربر ثانیه بود.
این آزمایش بارها،به روش های دیگر تکرارشده است.
«مادامی که تلخی زندگی
دیگران راشیرین می کنی ،بدان که زندگی میکنی»
استاد و معلم گرامی مسعود بختیاری